એકતાનગર રેલવે મથકથી મુલાકાતી કેન્દ્ર સુધીના પગપાળા માર્ગનું વિસ્તરણ, વિવિધ સ્થળે પાણી કેન્દ્રો, મોકાડી ગામ નજીક ટર્મિનલ મકાન અને જેટી, વિવિધ સ્થળે ફુવારા તથા સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટી પરિસરમાં બાહ્ય પ્રકાશ વ્યવસ્થા જેવી સુવિધાઓ પણ શરૂ થઈ છે. મૂળભૂત નાગરિક માળખાને મજબૂત કરતાં ₹૪૫.૫૩ કરોડનો ગંદાપાણી શુદ્ધિકરણ એકમ, ₹૨૧.૪૦ કરોડનો પાણી શુદ્ધિકરણ એકમ અને ₹૨૩.૮૧ કરોડની પરેડ માર્ગ તથા સંલગ્ન સુવિધાઓનું પણ લોકાર્પણ કરાયું છે. ખાતમુહૂર્ત કરાયેલા આઠ પ્રકલ્પોમાં ₹૫૯.૩૨ કરોડનો ગોરા–ભાનાદ્રા માર્ગ, ₹૩૬.૫૮ કરોડનો શૂન્ય-કચરો સંકલિત ઘન કચરા વ્યવસ્થાપન પ્રકલ્પ, ખલવાણી પુલ, કેક્ટસ તથા પતંગિયા ઉદ્યાન, ખલવાણી પર્યાવરણ પ્રવાસન વિકાસ, વાઘડિયા માર્ગનું વિસ્તરણ અને સરદાર સરોવર બંધ માટે આપત્તિ નિયંત્રણ કક્ષનો સમાવેશ થાય છે.
આ ભાગીદારીથી પ્રકલ્પોના અભ્યાસ, માહિતીનું વિશ્લેષણ અને સુધારાના સૂચનોમાં વધુ શૈક્ષણિક તથા વ્યવહારુ દૃષ્ટિકોણ ઉમેરાશે. આ ફેલોશિપ દ્વારા સંશોધન, વિશ્લેષણ અને વહીવટી સમજ ધરાવતા યુવા વ્યાવસાયિકોને રાજ્યના વિવિધ વિભાગો સાથે કામ કરવાની તક આપવામાં આવે છે. ફેલો એકથી બે વર્ષ સુધી સંબંધિત વિભાગો સાથે જોડાઈને યોજનાઓના અમલમાં આવતી અડચણો, ઉપલબ્ધ સંસાધનોનો ઉપયોગ, નાગરિકોને મળતી સેવાઓની ગુણવત્તા અને વિભાગો વચ્ચેના સંકલનનો અભ્યાસ કરશે. વિસ્તૃત કાર્યક્રમમાં શિક્ષણ, આરોગ્ય, પોષણ, કૃષિ, સામાજિક વિકાસ, શહેરી વહીવટ, પર્યાવરણ અને જાહેર વહીવટ જેવા ક્ષેત્રોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, આવા સાધનો દ્વારા મળેલી દરેક માહિતીનો મૂળ દસ્તાવેજો અને આંકડા સાથે ચકાસણી કર્યા બાદ જ ઉપયોગ કરવાનો નિયમ રાખવામાં આવ્યો છે.
૩૦ ઑક્ટોબરે બનાસકાંઠાના ભીલડી ખાતે યોજાનારા કાર્યક્રમમાં તેઓ ₹૧૪ હજાર કરોડથી વધુના વિવિધ વિકાસપ્રકલ્પોના ખાતમુહૂર્ત, ઉદ્ઘાટન અને લોકાર્પણ કરશે. આ હપ્તા હેઠળ આશરે ₹૧૮,૬૯૦ કરોડથી વધુની રકમ નવ કરોડથી વધુ ખેડૂત પરિવારોને મળવાની ધારણા છે. ભીલડી ખાતે ભારતીય ગૌવંશ સંવર્ધન અને સંશોધન કેન્દ્રનું લોકાર્પણ પણ થવાનું છે. કોટેશ્વર માર્ગથી વિમાનમથક તરફ પાંચ મથકો સાથે છ કિલોમીટરથી વધુનો માર્ગ અને ગિફ્ટ સિટીથી શાહપુર તરફ ત્રણ મથકો સાથે આશરે ૩.૩ કિલોમીટરનો માર્ગ પ્રસ્તાવિત છે. આ બંને માર્ગોના ખાતમુહૂર્તથી અમદાવાદ, ગાંધીનગર અને ગિફ્ટ સિટી વચ્ચેની અવરજવર વધુ સુલભ બનવાની આશા છે. પાલનપુર ખાતે લાંબા સમય સુધી ટકી રહે તેવા દૂધજન્ય ઉત્પાદનો માટેની સ્વચાલિત સંગ્રહ અને રવાના વ્યવસ્થાનું પણ લોકાર્પણ થવાનું છે.
સોશિયલ મીડિયા પર પ્રચલિત એક વિચાર એવો છે કે ઑક્ટોબર સુધીમાં કોઈ વ્યક્તિ તમારા જીવનમાં આવી શકે છે અથવા કોઈ એવી વ્યક્તિથી તમારો રસ્તો અલગ થઈ શકે છે જે લાંબા સમયથી તમારી સાથે હતી. કેટલાક સંબંધો આપણને લાંબા સમય સુધી સાથ આપે છે, જ્યારે કેટલાક માત્ર એટલો સમય રહે છે જેટલો સમય આપણને કંઈક શીખવા માટે જરૂરી હોય છે. માત્ર કોઈ વ્યક્તિ જીવનમાં આવી છે એટલે તે રહેવા માટે જ આવી છે એવું માનવું જેટલું ખોટું છે, એટલું જ ખોટું કોઈ વ્યક્તિ દૂર ગઈ એટલે જીવનમાં બધું ખોટું થયું એવું માનવું પણ છે. પરંતુ જો વર્ષ પૂરું થાય તે પહેલાં આપણે આપણી જાતને થોડા વધુ સારી રીતે સમજી શક્યા, કોઈ સંબંધ વિશે વધુ સ્પષ્ટ થઈ શક્યા અથવા લાંબા સમયથી મુલતવી રાખેલી શરૂઆત કરી શક્યા, તો તમારા માટે ઑક્ટોબર ખરેખર નવી શરૂઆત બની ગયો.
તેવી જ રીતે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ જે પણ સાંભળ્યું હોય, જોયું હોય કે પછી વાંચ્યું હોય તેને સમજીને અંદર ઉતારવાનો પ્રયત્ન કરે છે ત્યારે તે વ્યક્તિ તે માહિતીને જ્ઞાનના રૂપમાં બદલે છે અને તે જ્ઞાનનો તે પોતાના રોજિંદા જીવનમાં અનુભવ કરે છે. જેમ કે, કોઈ વિપરીત પરિસ્થિતિ હોય તો તેમાં તે ધીરજ વિકસાવી શકે છે અથવા તો મનને શાંત કરીને તે પરિસ્થિતિનું શ્રેષ્ઠ નિરાકરણ શું આવી શકે તે વિચારીને યોગ્ય દિશામાં પગલાં લઈ શકે છે. ટેકનોલોજીની જ વાત કરીએ તો કોઈ વ્યક્તિ ટેકનોલોજીનું જ્ઞાન મેળવીને નવું સોફ્ટવેર બનાવે છે જે કામને સરળ કરી શકે છે તો કોઈ વ્યક્તિ આ જ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ હેકિંગ માટે કરીને કોઈને નુકસાન પહોંચાડે છે. પરંતુ જો ખરેખર કોઈ વ્યક્તિ એવી હોય કે જેને જ્ઞાનની ભૂખ હોય તો તેને તે જ્ઞાન આપવું જ જોઈએ.
*વિચાર અને લેખન ધર્મેશ ગાંધી દ્વારા*
*શું ખરેખર ભારતમાંથી શિયાળો ગાયબ થઈ રહ્યો છે?*
*એલ નીનો, ગ્લોબલ વોર્મિંગ અને બદલાતું ઋતુચક્ર – સરળ ભાષામાં સમજીએ*
માનવજાત આજે જે સૌથી મોટા પડકારનો સામનો કરી રહી છે તેમાં આબોહવા પરિવર્તન (Climate Change) સૌથી ગંભીર સમસ્યા છે.
*વિચાર અને લેખન ધર્મેશ ગાંધી દ્વારા*
*બ્રહ્માંડની સૌથી દુર્લભ સંપત્તિ: સોનું નહીં, વૃક્ષો!*
આપણે જ્યારે "મૂલ્યવાન વસ્તુ" વિશે વિચારીએ છીએ ત્યારે તરત જ સોનું, ચાંદી, હીરા, પ્લેટિનમ અથવા દુર્લભ ધાતુઓનું નામ યાદ આવે છે.
માનવ સમાજે હજારો વર્ષોથી આ ધાતુઓને સંપત્તિનું પ્રતીક માન્યું છે.
જીવન જીવવાનું જે બળ પૂરું પાડે છે તે માટે જરૂરી તત્વોની ગૂંથણી ણી જેમ કે વિશ્વાસ, કદર, સાથ- સહકાર, સારી રીત-ભાત ઈ. ભૂતકાળનાં કડવાં અનુભવો, સ્મરણો,ગેરસમજની દીવાલો ઊભી થઈ હોય સામેની વ્યક્તિની આંખમાં મૌન સાથે અણગમો જણાઈ તો પણ એકવાર વિશ્વાસ આપવાથી આપણે કાંઈ ગુમાવશું તો નહીં જ. નાની નાની શુલ્લક વાતો હોય, પ્રસંગો બનતાં જાય, વાતો બીજા દ્વારા સંભળાતી જાય, મોટું સ્વરૂપ થવાની શક્યતા વધી જાય પણ જો વ્યક્તિમાં ખુલાસો કરી લેવાની આદત હશે તો અવિશ્વાસને આગળ વધતાં રોકી શકાય છે . પણ એક વખત ખરા દિલથી વિશ્વાસ આપ્યા વિના આપણે વિશ્વાસની અપેક્ષા રાખી ન શકાય. બાકી તો બે વાત ખાસ યાદ રાખવાની છે કે આપણે જેવાં હોઈએ તે નહીં, પણ આપણે જેવાં હોવું જોઈએ તે વાત શીખવવામાં અન્ય એ કરેલી પ્રશંસા આપણાં ઘડતરમાં ઉપયોગી થાય છે.
શરદબાબુની પ્રથમ વાર્તા *મંદિર* જ્યારે તેમણે સ્પર્ધામાં મોકલી ત્યારે પોતાના મામાને નામે મોકલી હતી ને તે પ્રથમ આવી હતી. જ્યારે કુંભારને તેના ઘરવાળા બધાં જ રમકડાંને રંગ કે શાહી લગાવતા તો કોઈવાર ભ્રમર(ભંવર) રહી જતી તો કોઈવાર હોઠ, આંખો , કાન કે નાક રંગાયાં વગર જ વેચવા લઈ જવાતાં. ઘરમાં જતાં જ જોતો કે પિતા નથી , મધુસૂદન તો પૂજા- પાઠ કરવા ગયા હતા. તે એક રમકડું રંગવા અડધો દિવસ કાઢી નાંખતો તો પણ તેનું રમકડું એક પૈસામાં જ વેચાતું. પિતાજીની આસપાસ દિનચર્યા જોઈ હવે ધીરે ધીરે તે હવે ચીવટ ચોકસાઈથી પૂજા - પાઠ કરતી, કરાવતી ને મંદિરમા નાનું સૂકું તૃણ પણ પડેલું જોતી તો ચલાવી ન લેતી. અર્પણાના પાત્રમાં એક સુંદર સ્ત્રી પિતાની ચિંતામાં જ સાસરે જાય ત્યારે તે તેની પાઠપૂજાની તેના મંદિરની બધી જ વાતો વિચારતી.
આજે પણ દશેરાને દિવસે ઘણી જગ્યાએ સીમોલ્લંઘન તરીકે ગામની બહાર શમી વૃક્ષની પૂજા કરવામાં આવે છે. વર્ષમાં ચાર નવરાત્રિ આવે છે, પણ આ આસો માસની નવરાત્રિ નું વિશેષ મહત્ત્વ છે. શરદ ઋતુમાં આ નવરાત્રિ છે જે ઋતુને આયુર્વેદમાં રોગોની માતા કહી છે એટલે જ જયારે કોઈ સ્વસ્થ અને દીર્ઘાયુ રહેવાના આશીર્વાદ આપે ત્યારે 'શતમ જીવ શરદ' .. પ્રાચીન કાળમાં શૂરવીર રાજાઓ આ દિવસે બીજાં રાજ્ય જીતવા પોતાના રાજયની સીમા ઓળંગી પ્રયાણ કરતા તેથી આ દિવસ સીમોલ્લંઘન તરીકે પણ ઓળખાય છે. એક વિદ્યા માટે એક કોટી એટલે ચૌદ વિદ્યા માટે ચૌદ કોટી સુવર્ણ મુદ્રા લાવી આપ. જનતાને તો થયું કે આસીંદરાએ સોનાની મુદ્રા આપી અને એ દિવસ હતો દશેરાનો તેથી આ વૃક્ષને આજે એકવીસમી સદીમાં પણ લોકો પૂજે છે અને એના પાનને શુભેચ્છાનાં પ્રતીક તરીકે એકબીજાને આપે છે.
આ અથડામણથી ન્યુક્લિયસના બે ટુકડા થાય છે, ઊર્જા મુક્ત થાય છે અને તેની સાથે બીજા કેટલાક ન્યૂટ્રોન પણ બહાર આવે છે. તેના ન્યુક્લિયસ દ્વારા ન્યૂટ્રોનનું શોષણ થતાં તે અસ્થિર થઈ શકે છે અને બે હળવા ન્યુક્લિયસમાં વિભાજિત થઈ શકે છે. કેટલાક ન્યૂટ્રોન શોષાઈ જાય છે, કેટલાક બહાર નીકળી જાય છે અને કેટલાક યોગ્ય ન્યુક્લિયસ સાથે પ્રતિક્રિયા કરતા નથી. અહીંથી એક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ તફાવત સામે આવે છે: પરમાણુ રિએક્ટર અને અણુવિસ્ફોટ બંનેમાં ન્યુક્લિયર ફિશનનો સિદ્ધાંત સામેલ હોઈ શકે છે, પરંતુ તેમની રચના, કાર્યપદ્ધતિ અને ઊર્જા મુક્ત થવાની ગતિ એકસરખી નથી. પરમાણુની અંદર રહેલી શક્તિ આપણને એક વાત સ્પષ્ટ શીખવે છે: બ્રહ્માંડના સૌથી નાના સ્તરે થતી ઘટના પણ સમગ્ર માનવજાતના ભવિષ્યને અસર કરી શકે છે.
ત્રેતાયુગમાં દેવ અને દાનવ ધરતી પર જ રહેતા હતા પરંતુ અલગ અલગ દેશમાં રહેતા હતા જેમ કે શ્રીરામ અને રાવણ. આજે એટલા માટે કહેવાય છે કે, શ્રીરામ અને રાવણ બંને આપણી અંદર જ છે, કારણ કે, આપણે આજે સારું કે ખરાબ બંને જોવા માટે ક્યાંય બહાર જવું નથી પડતું. જો આપણે જે-તે પરિસ્થિતિમાં જે સાચું અને યોગ્ય છે તેનો સાથ આપીશું તો ભલે લોકો કંઈ પણ કહે પણ તેનું પરિણામ હંમેશા સારું જ હશે અને જો આપણે તે પરિસ્થિતિમાં લોકોને સારું લાગે તે માટે અથવા કોઈ પણ ડર કે અન્ય કારણોસર અયોગ્યનો સાથ આપીશું તો તેનું પરિણામ ચોક્કસ પણે આપણી તરફેણમાં નહીં જ હોય. એટલા માટે ભગવદ્ ગીતા પણ આ જ સંદેશ ખૂબ સારી રીતે સમજાવે છે કે આપણે આપણી અંદરના રાવણ કહો કે, કંસ કહો કે કૌરવ કહો, તેની સાથે આપણે યુદ્ધ કરવાનું છે અને તેમને હરાવવાના છે.
જનક જાણે છે કે તે જેને જુએ છે તે બધા તેનો ભાગ છે અને તે જે જીવન જુએ છે તે બધા તેનું પોતાનું સ્વરૂપ છે. મેં ઘણા બધા સ્વરૂપો ધારણ કર્યા છે, અને મારી પોતાની ચેતનામાં તે મનમાં આ રીતે કાર્ય કરી રહી છે, તે મનમાં તે રીતે; આ બધા જુદા જુદા મનમાં વિવિધ ભૂમિકાઓ ભજવાઈ રહી છે, પરંતુ તે બધું હું છું." પહેલા ભાગમાં તમે એક વ્યક્તિ તરીકે કાર્ય કરો છો, અને બીજા ભાગમાં, તમે બીજા વ્યક્તિ તરીકે કાર્ય કરો છો જે પહેલા વ્યક્તિના બધા બટનો દબાવી દે છે. તે તમને કાપી નાખે છે, તે તમને નષ્ટ કરે છે, અને જ્યારે તમે રડો છો ત્યારે તે તમને ખતમ કરી નાખે છે. જો તમે જ્ઞાની છો, તો તમે રડતા નથી - તમે હસશો. લોકો અસુરક્ષિત અનુભવે છે, અને જેમ જેમ દિવસો પસાર થાય છે, તેમ તેમ તેઓ આશ્ચર્ય પામે છે કે તેઓ તેમના જીવનનું શું કરી રહ્યા છે.
આજે જ્યારે નવરાત્રી એટલે ફેશન, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને એવા અલગ અલગ ઉદ્દેશ્યો માટેનો તહેવાર થઈ ગયો છે ત્યારે તેનો સાચો અર્થ તેમાં ભુલાઈ જાય છે. તેની સાથે સાથે આપણી આસપાસ પણ શક્તિના જે સ્વરૂપો છે જે દીકરી, માં, બહેન કે એક સ્ત્રીના સ્વરૂપમાં છે તેને પણ એટલું જ માન અને રિસ્પેક્ટ આપવી જરૂરી છે. આજે જેવી રીતે આપણે કોઈ પણ નવી એપ કે ગેમ આવે છે તો એક વાર તેને ડાઉનલોડ કરીને જોઈએ છીએ, વાપરીએ છીએ અને પછી જો સારી લાગે તો રાખીએ છીએ અને ના ગમે તો તેને ડિલીટ દઈએ છીએ. પણ હું કહું છું કે ભલે ફાયદા માટે કરે, પણ તે માટે પણ કરે તો છે ને. એટલું યાદ રાખજો કે, ભૌતિક જીવનમાં જે લક્ષ્મી માટે આપણે અથાક પ્રયત્નો કરીએ છીએ તે પણ શક્તિ જ છે અને આધ્યાત્મિક ઉન્નતિ માટે જે કુંડલિની જાગ્રત કરવાનો પ્રયત્ન કરીએ છીએ તે પણ શક્તિ જ છે.
શીર્ષક: વિચારશક્તિ કેળવી કાર્યનો આનંદ ઉઠાવીએ. દરરોજ આવું બને એમ નથી હોતું પણ ક્યારે, કયા સંજોગોમાં બને છે તે જાણવાં જાગૃત રહેવું જોઈએ અને મનની તપાસ કરવી જોઈએ. આ સ્થિતિમાં પ્રવૃત્તિ, કાર્યશૈલી પરથી કાબુ ચાલ્યો ન જાય અને સાથે આપણે તે જ રોજીંદી પ્રવૃત્તિના ગુલામ ન બની જઈએ તે માટે પણ નિરીક્ષણ કરવું જરૂરી છે. ટૂંકમાં જે પ્રગતિશીલ , પ્રવૃત્તિઓ સાથે વ્યસ્ત રહેતાં હોય, તેઓ એક પ્રયોગ રૂપે પણ દરરોજ થોડો સમય એકાંતમાં એટલે કે સ્વ સાથે સમય વિતાવવાનો અનુભવ લેશે તો જરૂર તેમને ખાતરી થશે કે આ પણ તો એક પ્રવૃત્તિ જ છે ! કાર્ય પ્રવૃત્તિ પાછળ વિચારશક્તિ બળની અધૂરપ માનવીને યંત્ર બનાવી મૂકે છે અને સર્વાંગી વિકાસમાં બાધા બની રહે માટે પ્રવૃત્તિ કાર્ય કરતાં તો રહીએ સાથે આત્મનિરીક્ષણ સાથે પરીક્ષા કરતાં રહીએ.
તેની પાસે કેટલા પૈસા કે ભૌતિક સંપતિ છે તેના પરથી જ નથી થતી, પણ એક મનુષ્ય તરીકે પણ તેની કિંમત છે". સાથે માનવ સમાજ માટે કાયમી ધોરણે આશિર્વાદ બની રહે તેવા ‘સ્વાધ્યાય પરિવાર’ની રચના કરી હતી, સ્વચ્છતા, સ્વાધ્યાયનો વિચાર મંત્ર માનવ સમાજને આપીને સ્વાધ્યાય પરિવારને કોઈ એક ધર્મ કે,સંપ્રદાય કે ચોક્કસ જાતીના વાડામાં બાંધી સ્વાધ્યાયનો બીજો મૂળ વિચાર એ છે કે ભક્તિ કડક અંતર્મૂર્ત પ્રવૃત્તિ નથી; તેના બદલે, તે પણ એક સામાજિક શક્તિ છે. આ ફક્ત ભૌતિક જરૂરિયાતો નથી; તેના બદલે, તે મૂળભૂત માનવ જરૂરિયાતો છે જેમ કે પ્રેમ, ઓળખ, સ્વ-સ્વીકૃતિ અને આત્મગૌરવ. તું આવ, હે કૃષ્ણ તારું કામ પડયું છે...
બનાસ ડેરી દ્વારા આયોજિત કાર્યક્રમમાં તેઓ ભાગ લે અને ભીલડી ખાતે બનાસ બોવાઇન બ્રીડિંગ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટરનું લોકાર્પણ કરે તેવી શક્યતા છે. આશરે ૨૩૫ એકર વિસ્તારમાં રૂ. બનાસકાંઠાના કાર્યક્રમો બાદ વડાપ્રધાન અમદાવાદમાં ટૂંકા વિરામ પછી એકતા નગર જવા રવાના થાય તેવી સંભાવના છે. ૩૧ ઓક્ટોબરે સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની જન્મજયંતિ નિમિત્તે એકતા નગર ખાતે યોજાનારી રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસની વાર્ષિક ઉજવણીમાં વડાપ્રધાન ભાગ લે તેવી શક્યતા છે. સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી પર સરદાર પટેલને પુષ્પાંજલિ અર્પણ કર્યા બાદ તેઓ એકતા દિવસ પરેડનું નિરીક્ષણ કરે તેવી ધારણા છે. બનાસકાંઠાના દુગ્ધક્ષેત્રના કાર્યક્રમો અને સરદાર પટેલને અર્પિત રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસની ઉજવણીને જોડતી આ સંભવિત મુલાકાત ગુજરાત માટે વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે.
૧૬: કચ્છના બે મહત્ત્વના બંદરો—દીનદયાળ પોર્ટ, કંડલા અને મુંદ્રા પોર્ટ—વચ્ચેની માર્ગસુવિધાને વધુ મજબૂત બનાવવા કેન્દ્ર સરકારે રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ-૪૧ના ગાંધીધામ–મુંદ્રા પોર્ટ વિભાગને છ માર્ગીય બનાવવાની યોજનાને રૂ. કંડલા અને મુંદ્રા દેશના અગ્રણી બંદરોમાં સામેલ હોવાથી આ માર્ગ પર ભારે માલવાહક વાહનોની સતત અવરજવર રહે છે. છ માર્ગીય વિકાસ બાદ માર્ગ પરની ભીડ ઓછી થવાની, માલવાહક વાહનોની ગતિ વધવાની અને પ્રવાસ સમયમાં આશરે ૨૦ ટકા ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે. આ યોજના કચ્છમાં વેપાર, ઉદ્યોગ અને રોજગારીની તકોને વેગ આપશે તેમજ ગુજરાતની દરિયાઈ વેપાર અને માલવહન વ્યવસ્થામાં વધુ મજબૂતી લાવશે. નોંધનીય છે કે કેન્દ્ર સરકાર તરફથી યોજનાને મંજૂરી મળી છે; માર્ગવિસ્તરણનું કાર્ય હજી શરૂ કે પૂર્ણ થયું હોવાનું દર્શાવતું નથી.
૧૬: અમદાવાદ સીઆઈડી ગુનાશાખાએ આમ જનમત પાર્ટી અને તેના હોદ્દેદારો સહિત સંકળાયેલા લોકો સામે કથિત બોગસ રાજકીય દાન અને કરકપાતના દુરુપયોગના મામલે ગુનો નોંધ્યો છે. ત્યારબાદ આ રકમ વિવિધ કથિત બોગસ કંપનીઓ અને વચેટિયાઓ મારફતે ફેરવાઈ, તેમાં નક્કી કરેલું કમિશન કાપીને બાકીની રકમ રોકડમાં મૂળ દાતાઓને પરત કરાતી હોવાનો આક્ષેપ છે. પક્ષના હિસાબોની ચકાસણી કરનારા ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટો અને કેટલાક વચેટિયાઓની ભૂમિકાની પણ તપાસ ચાલી રહી છે. ૨૫૦ કરોડથી વધુનું નુકસાન થયું હોઈ શકે છે. સીઆઈડી ગુનાશાખાએ પક્ષના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ, ખજાનચી, હિસાબનીશ, ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટો અને અન્ય કથિત વચેટિયાઓ સામે ગુનો નોંધ્યો છે. કેસમાં નોંધાયેલા આક્ષેપોની તપાસ ચાલુ છે અને અંતિમ જવાબદારી તપાસ તથા ન્યાયિક પ્રક્રિયા બાદ નક્કી થશે.
કલમ 15 સામાજિક અને શૈક્ષણિક રીતે પછાત વર્ગો તથા અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિના ઉત્થાન માટે વિશેષ જોગવાઈઓ કરવાની મંજૂરી આપે છે, જ્યારે કલમ 16 જાહેર રોજગારમાં સમાન તક સાથે પછાત વર્ગોના અપૂરતા પ્રતિનિધિત્વને દૂર કરવા માટે આરક્ષણની જોગવાઈનો આધાર આપે છે. વર્ષ 2019ના 103મા બંધારણીય સુધારા દ્વારા કલમ 15(6) અને 16(6) ઉમેરવામાં આવી, જેના આધારે હાલની આરક્ષણ વ્યવસ્થામાં આવરી ન લેવાતા આર્થિક રીતે નબળા વર્ગો માટે શિક્ષણ અને સરકારી નોકરીઓમાં 10 ટકા સુધીના આરક્ષણની જોગવાઈ થઈ. કોઈ સમુદાયની વસ્તી કેટલી છે, તેનું શિક્ષણનું પ્રમાણ શું છે, સરકારી નોકરીઓમાં તેનું પ્રતિનિધિત્વ કેટલું છે અને તેની અંદર કયા જૂથો સૌથી વધુ વંચિત છે—આ પ્રશ્નોના જવાબ પૂરતા અને પારદર્શક આંકડાઓ વિના શોધવા મુશ્કેલ છે.
